1. Elektrikli Araç Devrimi ve Sitelerdeki Altyapı İhtilafları
Türkiye’de yerli otomobil TOGG ve diğer elektrikli araç modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte apartman ve site yönetimlerinin gündemine yepyeni bir hukuki konu girmiştir: Otoparklara Şarj İstasyonu (Wallbox) Kurulumu. Araç sahipleri araçlarını gece evlerinde şarj etmek isterken, diğer kat malikleri trafo kapasitesinin yetersizliği, yangın güvenliği ve ortak alana müdahale endişeleriyle bu taleplere direnç gösterebilmektedir.
Burada uygulanacak hukuki zemin 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 42. maddesi olan "Faydalı Yenilik ve İlaveler" hükmüdür:
"Kat malikleri, anagayrimenkulün ortak yerlerinde kendi başlarına bir değişiklik yapamazlar; ortak yerlerin düzgünleştirilmesi, bunlardan faydalanmanın daha kolay ve rahat hale getirilmesi veya bunların daha faydalı bir hale sokulmasına ilişkin yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır."
2. Kurulum Senaryoları ve Hukuki İzin Süreçleri
Şarj istasyonu kurulumu uygulamada iki farklı senaryoda gerçekleşir:
Senaryo A: Bireysel Şarj Ünitesi (Kişisel Wallbox Kurulumu)
- Güç Kaynağı: Araç sahibi elektriği kendi dairesinin sayacından veya ortak elektrik panosuna taktıracağı süzme sayaç üzerinden alır.
- Gereken İzin: Kablolar ortak şaftlardan ve otopark tavanından geçeceği için KMK 42 gereğince genel kurulda Sayı ve Arsa Payı Çoğunluğu kararı alınmalıdır.
- Giderler: Kablolama, montaj ve sigorta masraflarının tamamı talep eden araç sahibine aittir.
Senaryo B: Sitenin Tamamına Ortak Şarj Ağı Kurulumu
- Yöntem: Site yönetimi EPDK lisanslı bir şarj operatörü (ZES, Eşarj, Trugo vb.) ile sözleşme imzalayarak otoparka ortak istasyonlar kurdurur.
- Gereken İzin: KMK Madde 42 gereğince sayı ve arsa payı çoğunluğu yeterlidir. Şirket yatırım maliyetini kendisi karşılar ve tüketilen kWh başına site yönetimine gelir payı öder.
3. Yangın Güvenliği Standartları ve Yasal Zorunluluklar
Kapalı otoparklarda lityum-iyon bataryalı araçların şarj edilmesi özel yangın tedbirlerini zorunlu kılar:
| Güvenlik Unsuru | Teknik / Yasal Şart | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Kaçak Akım Rölesi (Tip B) | Doğru akım (DC) kaçaklarını algılayan 30mA röle şarttır. | Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği |
| Acil Elektrik Kesme Butonu | Otopark girişine şarj panosunu anında kesen acil buton konulmalıdır. | Binaların Yangından Korunması Yön. |
| Duman Tahliye ve Sprinkler | Şarj alanı üzerinde otomatik yangın söndürme nozulu bulunmalıdır. | İtfaiye Uygunluk Raporu |
| Ortak Alan Sigorta Klozu | Binanın sigorta poliçesine şarj istasyonları ekletilmelidir. | Sigortacılık Kanunu |